Šta je ISO 9001

ISO 9001 je međunarodni standard koji sadrži zahtjeve za sistem upravljanja kvalitetom u poslovnoj organizaciji koje organizacija mora ispuniti da bi uskladila svoje poslovanje sa međunarodno priznatim normama. Sistem kvaliteta je upravljački sistem, kojim se dovodi do ostvarenja postavljenih ciljeva u pogledu kvaliteta poslovanja i pružanja usluga. Ovaj sistem čine organizaciona struktura, odgovornost subjekata u organizaciji, procesi i resursi potrebni za upravljanje sistemom. ISO 9001 serije standard se sastoji od:

  • ISO 9000 – Osnove i rečnik: predstavlja koncept sistema upravljanja kao i terminologiju koja se koristi
  • ISO 9001 – Zahtevi: kriterijumi koji moraju da se ispune ukoliko želite da radite u skladu sa standardom i dobijete certifikat
  • ISO 9004 – Smernice za poboljšanje performansi: na osnovu osam principa upravljanja kvalitetom one se koriste od strane višeg upravljanja kao okvir za usmeravanje organizacije uzimjuci u obzir potrebe svih zainteresovanih strana, a ne samo klijenata

Namjena

Standard ISO 9001 može se implementirati u sve organizacije koje žele da unaprjede i poboljšaju model upravljanja, bez obzira na veličinu ili djelatnost organizacije. Pored toga, ISO 9001 je kompatibilan sa drugim standardima sistema upravljanja kao što su ISO 45001 Sistem upravljanja zaštitom zdravlja i bezbjednošću na radu i ISO 14001 Bezbjednost i Sistemi upravljanja zaštitom životne sredine. Oni dijele mnoge principe tako da se mogu integrisati.

Svrha ovog standarda je povećanje efikasnosti organizacije kroz primjenu procesnog pristupa. Njegova prednost je obezbjeđenje veza između pojedinačnih procesa, sektora i njihove interakcije. Definisanjem ulaznih i izlaznih elemenata svih procesa i definisanjem potrebnih resursa stvara se polazna osnova za planiranje, kao i povratna informacija o zadovoljstvu kupaca. Ovakav model povećava poverenje klijenata u proizvod/uslugu i vodi ka boljem pozicioniranju na tržištu.

Benefiti implementacije

Standard ISO 9001 precizira osnovne zahtjeve za sistem upravljanja kvalitetom, koje organizacija mora da ispuni kako bi pokazala svoju sposobnost da svoje proizvode dosljedno proizvodi (koji uključuju usluge), čime povećavaju zadovoljstvo korisnika i ispunjavaju važeću zakonsku regulativu. Kao najznačajne prednosti mogu se izdvojiti: sticanje i/ili učvršćivanje poslovnog povjerenja kod poznatih i što je još važnije potencijalnih klijenata, poboljšanje poslovne sposobnosti i produktivnosti, usmjerenost na ostvarivanje poslovnih ciljeva i očekivanja klijenata, postizanje i održavanje stabilnog nivoa kvaliteta proizvoda/usluga radi zadovoljavanja zahtjeva i izraženih potreba klijenata, povećanje zadovoljstva klijenata, pružanje uvjerenja da je željeni nivo kvaliteta postignut i da se održava, stvaranje mogućnosti za osvajanje novih tržišta i uvećanje udjela na postojećem tržištu, dobijanje certifikata ISO 9001 od strane akreditovanog certifikacionog tijela, mogućnost učestvovanja i nadmetanja na tenderima.

Implementacija

Ukoliko organizacija ne posjeduje stručni kadar za implementaciju rješenja u postupku implementacije ISO 9001 neophodna je stručna pomoć konsultanata. Cjelokupan proces razvijanja i implementacije Sistema upravljanja kvalitetom (QMS ili ISO 9001) mora se dobro isplanirati i zahtjeva koordinaciju konsultanata i rukovodstva organizacije. Ovo najčešće podrazumijeva rad sa klijentima po principu individualnog pristupa. Potrebe klijenta i njegova dobra poslovna praksa se usklađuju sa potrebama standarda, a cilj je  nalaženje optimalnih rješenja. Ovakav pristup garantuje primjenljivost QMS-a i njegovu adekvatnost veličini i organizacionoj strukturi organizacije.

Fazni proces implementacije

Pripremne aktivnosti – Upoznavanje rukovodstva preduzeća sa zahtjevima standarda ISO 9001:2015, ciljevima i očekivanim efektima projekta, kao i sa prijedlogom programa uspostavljanja sistema. Neophodno je izvršiti analizu postojećeg stanja u preduzeću što obuhvata: organizacionu strukturu, sistematizaciju radnih mjesta, internu i eksternu dokumentaciju, analize procesa, aktivnosti realizacije, način rada upravljanja, imenovanje Menadžera kvaliteta .

Identifikacija poslovanja je sljedeći korak kada konsultanti zajedno sa Upravom preduzeća ili Menadžerom kvaliteta definišu i klasifikuju poslovanja preduzeća na osnovu analize postojećeg stanja.

Definisanje osnovnih zahtjeva QMS predstavlja veoma važan korak kako bi se omogućilo da konsultanti zajedno sa Menadžer kvaliteta definišu: misiju – viziju preduzeća i politiku kvaliteta preduzeća. Definisanje procesa podrazumjeva da konsultanti zajedno sa Menadžerom kvaliteta vrše identifikaciju, popis, klasifikaciju, označavanje i međusobne veze procesa. Ukoliko neki procesi nisu definisani, u ovoj fazi se vrši popis istih i daje predlog rešenja.

Sistem upravljanja kvalitetom mora biti dokumentovan što podrazumjeva izradu svih neophodnih i standardom propisanih dokumenata sistema QMS-a. U skladu sa rezultatima prethodno obavljenih aktivnosti, odnosno usvojenim programom definišu se, izrađuju i usvajaju odgovarajući dokumenti QMS-a:

  • Poslovnik kvaliteta – opisuje kako organizacija zadovoljava zahtjeve ISO 9001,
  • Procedure kvaliteta – opisuju metod putem kojih se upravlja procesima,
  • Radne instrukcije – opisuju kako se obavljaju individualni zadaci i aktivnosti.

Implementacija QMS-a podrazumjeva da se usvojena rješenja i dokumenta QMS-a prezentuju zaposlenima, u obliku obuka i prezentacija koje su neophodne za funkcionisanje i razumjevanje ISO 9001. U okviru realizacije definisanih aktivnosti, s obzirom na niz radnji, posebna pažnja se posvećuje: upravljanju dokumentima, odgovornostima rukovodstva, definisanju ciljeva, sprovođenju obuke, upravljanju resursima (zaposleni, infrastruktura, radna sredina), sprovođenju prodaje, mjerenju i analizi i poboljšanju.

Interna provjera se vrši sa ciljem da se provjeri stanje poslovnog sistema u skladu sa zahtjevima standarda. Osposobljeni provjerivači QMS-a iz poslovnog sistema, obavljaju jednu ili više internih provera sistema kako bi se utvrdio stepen efektivnosti Sistema upravljanja kvalitetom. Nakon interne provjere, može se ustanoviti da li je preduzeće spremno za certifikaciju ili je neophodno preduzeti korektivne mere, koje su identifikovane na internoj provjeri.

Certifikacija ISO 9001 predstavlja provjeru uspostavljenog Sistema upravljanja kvalitetom koje vrši izabrano nezavisno certifikaciono tijelo.

Certifikacija i kontinualno ocjenjivanje ispunjenosti uslova

Nakon uspješno obavljene provjere i izvršene certifikacije kada nezavisni ocjenjivač posjećuje preduzeće i daje pozitivno mišljenje o ispunjenosti uslova propisanih standardom, slijedi PROVERA jednom godišnje (nadzorna), kako bi se ocijenilo da li je organizacija i dalje usklađena sa zahtjevima standarda i da li se pridržava definisanih – implementiranih rješenja.

Održavanje certifikovanog procesa vrši se interno, a za šta je zadužen menadžer kvaliteta. Kako bi održavali i konstantno unapređivali procese predlažemo da uz pomoć konsultanata vršite nezavisne periodične provjere. Pružamo uslugu stalnog održavanja sistema upravljanja, čime omogućavamo preduzeću da postigne efektivan sistem, kao i da vrši kontinualno poboljšanje Sistema upravljanja kvalitetom kao i cijelog poslovnog sistema.